Jag‘li maydalagich qanday ishlaydi? Batafsil ishlash prinsipi
Kirish
Jag‘li maydalagich tog‘-kon sanoati, karerlar, shag‘al ishlab chiqarish, yo‘l qurilishi va qurilish materiallari ishlab chiqarish sohalarida eng ko‘p ishlatiladigan birlamchi maydalash uskunalaridan biridir. U katta hajmdagi qattiq tosh, granit, bazalt, ohaktosh, ruda va daryo toshlarini kichikroq fraksiyalarga maydalash uchun mo‘ljallangan.
Jag‘li maydalagichning ishlash prinsipini tushunish operatorlar, muhandislar va loyiha egalari uchun juda muhim. Chunki to‘g‘ri ishlatish uskunaning ishlab chiqarish quvvatini oshiradi, yeyiluvchi qismlarning xizmat muddatini uzaytiradi va ishlab chiqarish liniyasida barqaror natija olishga yordam beradi.
Jag‘li maydalagichning asosiy qismlari
Jag‘li maydalagich bir nechta muhim qismlardan tashkil topadi. Har bir detal maydalash jarayonida alohida vazifani bajaradi.
1. Qo‘zg‘almas jag‘ plitasi
Qo‘zg‘almas jag‘ plitasi maydalagich korpusiga mahkam o‘rnatiladi. Materiallar aynan shu plita va harakatlanuvchi jag‘ orasida siqilib maydalanadi. Bu qism yuqori bosim va ishqalanishga duch kelgani uchun odatda marganesli po‘lat yoki yeyilishga chidamli materiallardan tayyorlanadi.
2. Harakatlanuvchi jag‘ plitasi
Harakatlanuvchi jag‘ plitasi eksantrik val yordamida oldinga-orqaga harakat qiladi. U qo‘zg‘almas jag‘ tomonga yaqinlashganda materialni siqadi, uzoqlashganda esa maydalangan mahsulot pastga tushadi. Ushbu harakat doimiy takrorlanib, uzluksiz maydalash jarayonini hosil qiladi.
3. Eksantrik val
Eksantrik val dvigateldan keladigan aylanish kuchini harakatlanuvchi jag‘ning tebranma harakatiga aylantiradi. Bu qism jag‘li maydalagichning asosiy kuch uzatish elementlaridan biridir.
4. Tirsak plitasi
Tirsak plitasi kuchni harakatlanuvchi jag‘ga uzatadi va shu bilan birga himoya vazifasini ham bajaradi. Agar maydalash kamerasiga juda qattiq yoki begona jism tushib qolsa, tirsak plitasi sinib, asosiy qismlarni jiddiy shikastlanishdan himoya qilishi mumkin.
5. Kirish bunkeri va chiqish tirqishini sozlash tizimi
Kirish bunkeri xomashyoning maydalash kamerasiga bir tekis tushishini ta’minlaydi. Chiqish tirqishini sozlash tizimi esa tayyor mahsulot o‘lchamini boshqarish uchun ishlatiladi. Tirqish kichikroq bo‘lsa, mahsulot maydaroq chiqadi; tirqish kattaroq bo‘lsa, mahsulot yirikroq bo‘ladi.
Jag‘li maydalagich qanday ishlaydi?
Jag‘li maydalagich siqish orqali maydalash prinsipi asosida ishlaydi. Ya’ni material ikki jag‘ plitasi orasida kuchli bosim ostida eziladi va bo‘laklarga ajraladi.
1-bosqich: Dvigatel kuch uzatadi
Uskuna ishga tushirilganda elektr dvigatel kamar, shkiv va eksantrik val orqali harakatni uzatadi. Eksantrik val aylanganda harakatlanuvchi jag‘ oldinga-orqaga tebrana boshlaydi.
2-bosqich: Material maydalash kamerasiga tushadi
Katta o‘lchamdagi toshlar, masalan granit, bazalt, ohaktosh yoki ruda, bunker orqali V shaklidagi maydalash kamerasiga tushadi. Bu kamera yuqori qismida keng, pastki qismida esa tor bo‘ladi.
3-bosqich: Siqish va maydalash
Harakatlanuvchi jag‘ qo‘zg‘almas jag‘ga yaqinlashganda material kuchli bosim ostida siqiladi. Toshning ichki mustahkamligi bosimga bardosh bera olmaganda u yorilib, kichik bo‘laklarga ajraladi.
4-bosqich: Tayyor mahsulot chiqadi
Harakatlanuvchi jag‘ orqaga qaytganda ikki jag‘ orasidagi masofa kengayadi. Belgilangan o‘lchamga yetgan materiallar pastki chiqish tirqishidan tushadi. Hali yetarlicha maydalanmagan bo‘laklar esa kamerada qolib, keyingi harakat siklida qayta maydalanadi.
Jag‘li maydalagich samaradorligiga ta’sir qiluvchi omillar
Jag‘li maydalagichning samarali ishlashi faqat uskunaning modeliga bog‘liq emas. Xomashyo turi, oziqlantirish usuli va texnik xizmat ham muhim rol o‘ynaydi.
Materialning qattiqligi
Granit, bazalt va ruda kabi qattiq materiallar maydalagichga katta yuklama beradi. Bunday materiallar uchun kuchli ramaga ega, yeyilishga chidamli jag‘ plitalari o‘rnatilgan model tanlash kerak.
Namlik darajasi
Juda nam yoki loy aralash materiallar maydalash kamerasida tiqilib qolishi mumkin. Bunday holatda oldindan saralash yoki oziqlantirish tizimini to‘g‘ri tanlash tavsiya etiladi.
Bir tekis oziqlantirish
Material notekis berilsa, jag‘ plitalari bir tomondan ko‘proq yeyiladi va ishlab chiqarish quvvati pasayadi. Vibratsion oziqlantirgichdan foydalanish maydalagichning barqaror ishlashiga yordam beradi.
Chiqish tirqishi sozlamasi
Chiqish tirqishi noto‘g‘ri sozlansa, mahsulot o‘lchami bir xil bo‘lmaydi yoki uskunaning quvvati kamayadi. Shuning uchun tirqish ishlab chiqarish talabiga qarab muntazam tekshirilishi kerak.
Texnik xizmat va moylash
Eksantrik val, podshipniklar va harakatlanuvchi qismlar o‘z vaqtida moylanishi kerak. Moylash yetarli bo‘lmasa, qizish, shovqin, tebranish va detal yeyilishi tezlashadi.
Ko‘p uchraydigan muammolar va yechimlar
Maydalash samaradorligi pasayishi
Bunga jag‘ plitalarining yeyilishi, chiqish tirqishining noto‘g‘ri sozlanishi yoki motor yuklamasining yetarli emasligi sabab bo‘lishi mumkin. Yechim sifatida yeyilgan qismlarni almashtirish, tirqishni qayta sozlash va elektr tizimini tekshirish kerak.
Mahsulot o‘lchami notekis chiqishi
Bu ko‘pincha material notekis berilganda yoki jag‘ plitalari bir tomondan ko‘proq yeyilganda yuz beradi. Oziqlantirishni barqaror qilish va jag‘ plitalarini tekshirish tavsiya etiladi.
Maydalash kamerasida tiqilish
Juda katta toshlar yoki temir kabi begona jismlar kameraga tushsa, maydalagich tiqilib qolishi mumkin. Bunday holatda uskunani to‘xtatib, kamerani xavfsiz tozalash kerak.
Kuchli tebranish yoki shovqin
Podshipnik yeyilishi, boltlarning bo‘shashi yoki poydevorning notekisligi kuchli tebranishga sabab bo‘lishi mumkin. Uskunani tekshirish, mahkamlash va kerak bo‘lsa podshipniklarni almashtirish lozim.
Texnik xizmat bo‘yicha tavsiyalar
Jag‘li maydalagich uzoq muddat samarali ishlashi uchun quyidagi ishlarni muntazam bajarish kerak:
Jag‘ plitalarining yeyilish holatini tekshirish
Podshipnik va eksantrik valni o‘z vaqtida moylash
Chiqish tirqishini ishlab chiqarish talabiga mos sozlash
Bolt va mahkamlash qismlarini tekshirish
Maydalash kamerasiga metall buyumlar tushmasligini nazorat qilish
Oziqlantirish hajmi va material o‘lchamini me’yorda ushlab turish
Jag‘li maydalagich qayerlarda ishlatiladi?
Jag‘li maydalagich quyidagi sohalarda keng qo‘llaniladi:
Granit va bazalt maydalash
Daryo toshi va shag‘al ishlab chiqarish
Ohaktoshni qayta ishlash
Ruda maydalash
Qurilish chiqindilarini qayta ishlash
Yo‘l qurilishi uchun inert materiallar tayyorlash
Beton va asfalt zavodlari uchun xomashyo tayyorlash
Xulosa
Jag‘li maydalagich oddiy, lekin juda samarali siqish prinsipi asosida ishlaydi. Dvigatel eksantrik valni harakatga keltiradi, eksantrik val esa harakatlanuvchi jag‘ni tebrantiradi. Material ikki jag‘ plitasi orasida siqilib maydalanadi va kerakli o‘lchamga yetgach pastki chiqish tirqishidan chiqadi.
To‘g‘ri model tanlash, bir tekis oziqlantirish, chiqish tirqishini to‘g‘ri sozlash va muntazam texnik xizmat ko‘rsatish jag‘li maydalagichning ishlab chiqarish quvvatini oshiradi hamda xizmat muddatini uzaytiradi.
Tanker jag‘li maydalagichlari karer, tog‘-kon, qurilish va shag‘al ishlab chiqarish loyihalari uchun ishonchli yechim bo‘lib, turli qattiqlikdagi materiallarni birlamchi maydalashda samarali ishlaydi.
FAQ
Jag‘li maydalagich qanday materiallarni maydalaydi?
Jag‘li maydalagich granit, bazalt, ohaktosh, daryo toshi, ruda va qurilish chiqindilarini maydalash uchun ishlatiladi.
Jag‘li maydalagich asosan qaysi bosqichda ishlatiladi?
U odatda birlamchi maydalash bosqichida ishlatiladi, ya’ni katta xomashyoni keyingi uskunalar uchun mos o‘lchamga keltiradi.
Tayyor mahsulot o‘lchami qanday sozlanadi?
Mahsulot o‘lchami chiqish tirqishini sozlash orqali boshqariladi. Tirqish kichik bo‘lsa, mahsulot maydaroq chiqadi.
Jag‘ plitalari qachon almashtiriladi?
Jag‘ plitalari yeyilish darajasiga qarab almashtiriladi. Agar maydalash samaradorligi pasaysa yoki mahsulot o‘lchami notekis bo‘lsa, plitalarni tekshirish kerak.
